دنیز

چند سالی است حوالی 26 بهمن (14 فوریه ) که می شود هیاهو و هیجان را در خیابان ها می بینیم . مغازه های اجناس کادوئی لوکس و فانتزی غلغله می شود .همه جا اسم Valentinبه گوش می خورد .

 از هر بچه مدرسه ای که سوال کنی می داد که در قرن سوم میلادی که مطابق می شود با اوایل امپراطوری ساسانی در ایران ، در روم باستان فرمانروایی بوده است به نام کلودیوس دوم .کلدیوس عقاید عجیبی داشته است از جمله اینکه سربازی خوب خواهدجنگید که مجرد باشد . از این رو ازدواج را برای سربازان امپراطوری روم قدغن می کند . کلدیوس به قدری بی رحم و فرمانش به اندازه ای قاطع بود که هیچ کس جرات کمک به ازدواج سربازان را نداشت . اما کیشیشی به نام وانتیوس ( والنتاین ) مخفیانه عقد سربازان رومی را با دختران محبوبشان جاری می کرد .کلدیوس دوم از این جریان با خبر شد و دستور داد که وانتاین را به زندان بیفکنند . وانتاین در زندان عاشق دختر زندانبان می شود . سر انجام کشیش به جرم جاری کردن عقد عشاق با قلبی عاشق اعدام می شود ... بنابراین او را به عنوان فدایی و شهید راه عشق می دانند و از آن زمان سمبلی می شود برای عشق !.

اما کمتر کسی است که بداند در ایران باستان ، نه چون رومیان از سه قرن پس از میلاد که از بیست قرن پیش از میلاد روزی موسوم به روز عشق بوده است !! جالب است بدانید این روز در تقویم جدید ایرانی دقیقا مصادف بوده است با 29 بهمن یعنی تنها 3 روز پس از والنتاین فرنگی !این روز سپندار مذگان نام داشته است . فلسفه بزرگداشت این روز به عنوان روز عشق به این صورتبوده است که در ایران باستان هر ماه را سی روز حساب می کردند و علاوه بر اینکه ماها اسم داشت هر یک از روزهای ماه نیز یک اسم داشت به عنوان مثال روز اول روز اهورا مزدا .روز دوم "روز  بهمن" که نخستین صفت خداوند است. روز سوم اردیبهشت "یعنی بهترین راستی و پاکی" که باز از صفات خداوند است. روز چهارم شهریور یعنی "شاهی و فرمانروایی" که خاص خداوند است و روز پنجم "سپندار مذ" بوده است سپندار مذ لقب ملی زمین است .یعنی گستراننده ، مقدس ، فروتن . زمین نماد عشق است چون با فروتنی تواضع گذشت به همه عشق می ورزد . زشت و زیبا را به یک چشم می نگرد و همه را چون مادری در دامان خود پرورش می دهد ، به همین دلیل در فر هنگ باستان اسپندار مذگان را به عنوان نماد عشق می پنداشتند . در هر ماه یک بار نام روز ماه یکی می شد که همان روز که نامش با ماه مقارن می شد جشنی ترتیب می دادند متناسب با آن روز و ماه مثلا شانزدهمین روز ماه مهر نام داشت هنگامی که با ماه مهر مقارن می شد "مهرگان" نام می گرفتند همین طور روز پنجم هر ماه اسپندار مذ نام داشت جشنی با همین عنوان می گرفتند .

سپنداز مذگان جشن زمین و گرامی داشت عشق است که هر دو در کنار هم معنا پیدا می کند در این روز زنان به شوهران خود با محبت هدیه می دادند و مردان نیز زنان و دختران را بر تخت شاهی نشانده و به آنان هدیه داده و از انان اطاعت می کردند .

ملت ایران از جمله ملت هایی است که که زندگیش با جشن و شادمانی پیوند فروانی داشته است به مناسبت های گوناگون جشن می گرفتند و با سرور و شادمانی روزگار می گذراندند این جشن ها نشان دهنده فرهنگ ،نحوه زندگی ، خلق و خوی ،فلسفه حیات و کلا جهان بینی ایرانیان باستان است . از آنجایی که ما با فرهنگ باستانی خود نا آشناییم شکوه و زیبایی این فر هنگ با ما بیگانه شده است با مر عوب شدن در برابر در برابر فرهنگ و اداب و رسوم دیگران ، بی اینکه ریشه در خاک ، در فر هنگ تاریخ ما داشته باشد آگر هم به جایی برسیم جایی است که دیگران پیش از ما رسیده اندو جا خوش کرده اند !

شاید هنوز دیر نشده باشد که روز عشق را از 26 بهمن (Valentin )به 29 بهمن (سپندار مذگان ایرانیان باستان ) منتقل کنیم .